Антон Орехъ: Мин Татарстан хөкүмәтенең татар телен мәҗбүри укыту турындагы карары белән килешәм

11 Ноября 2017

Укылган: 734 тапкыр

"Эхо Москвы" радиостанциясе журналисты Антон Орехъ татар телен мәктәптә укытуга карата үз фикерен белдерде. Журналист фикеренчә, милли республикаларда җирле халыкның телен мәктәптә мәҗбүри укыту гадәти күренеш итеп кабул ителергә тиеш.

Вакытны уздырмас өчен алдан ук әйтеп куям: мин Татарстан хөкүмәтенең татар телен мәҗбүри укыту карары белән килешәм. Татарстанда яшәгән һәр бала өчен дә татар теле туган тел түгел. Татарстанда яшәүче һәр бала да бу республикада тумаган. Ләкин, ул балалар монда яшиләр һәм укыйлар. Бу үзең яшәгән җиргә карата гап-гади хөрмәт. Бу үзенең гореф-гадәтләре, тарихы, мәдәнияте булган республикага карата хөрмәт хисе. 

Бездә чит илләрдә яшәүче рус телле халыкның проблемалары турында борчылып сөйлиләр. Бу проблемалар русларның җирле халыкка  карата мөнәсәбәте, телне, тарихны өйрәнергә дә, гореф-гадәтләрне дә санларга теләмәве аркасында килеп чыкты. Барысы да андый түгел, әлбәттә! Ләкин күбесе, кызганычка каршы, шундый. Соңыннан җирле халык безне яратмый дип гаҗәпләнделәр. 

Татарстан – башка ил түгел. Татарстан – ул Россия. Россия территориясендә барысы да мәҗбүри рәвештә рус теле һәм әдәбиятен укыйлар. Ләкин Россия күпмилләтле ил. Россия – телләр һәм мәдәниятләр суммасы.

Нәкъ шуның белән безнең ил гаҗәеп тә инде! Үз халкың, үз мәдәниятең турында гына түгел, ә үз илеңнең башка халыклары, мәдәниятләре турында белү начармыни! Татарстанда яшәүчеләрнең үзләренә үк кызык түгелме? Мәктәптә физика, алгебра, биология һәм башка бик күп фәннәр укыталар. Ләкин, нишләптер: «Без нигә НАТО илендә яшәгән Ньютонны, аның башына алма төшкәнне нигә өйрәнәбез соң?» дигән сорау безнең башка килми бит? Милли телләр белән дә шул ук хәл.

Кабатлап әйтәм, бу - үзең яшәгән республиканың төп милләтенә, үзең яшәгән җиргә карата гади генә хөрмәт. Мөгаен, бу кагыйдә һәркайда да кабул ителмәгәндер. Кайбер милли төбәкләрдә төп милләт вәкилләре бик аз һәм анда туган тел укытучыларын да тиешле күләмдә табу авыр. Ләкин төбәкнең тарихын, мәдәниятен барыбер белергә кирәк. Һәм бу гаугада мин наданлыктан башка берни күрмим.

 

Фикерләр








Сәясәт

Айрат Фәррахов: Милли сәясәткә беркайчан да өстенлек бирелмәде

Россия Дәүләт Думасы депутаты Айрат Фәррахов “Татар-информ” мәгълумәт агентлыгы хәбәрчесе белән әңгәмәсендә берничә тел белүнең өстенлекләре һәм федераль сәясәт күзлегеннән чыгып караганда татар телен саклау өчен ниләр эшләргә кирәклеге турында фикерләре белән уртаклашты.

Сәясәт

Разил Вәлиев: Милләт язмышына кул салу – коточкыч җинаять

Татарстан Республикасы Дәүләт Советының  Мәгариф, фән, мәдәният һәм милли мәсьәләләр комитеты рәисе, Татарстанның халык шагыйре Разил Вәлиевнең Татарстан Республикасың Дәүләт Советы утырышындагы чыгышы.

Сәясәт

Индус Таһиров: “Кем күпме генә тырышмасын, телебезне дә, милләтебезне бетерә алмаячак, татар милләте – мәңгелек”

Бөтендөнья татар конгрессы Башкарма комитетының беренче рәисе булган күренекле татар галиме, тарих фәннәре докторы, профессор, сәясәтче, Татарстан Фәннәр академиясе академигы, җәмәгать эшлеклесе, Татарстанның һәм Россиянең атказанган фән эшлеклесе, Татарстан Республикасы Дәүләт премиясе лауреаты Индус Ризак улы Таһиров "Татар-информ" агентлыгына интервьюсында 1990 елларда Татарстан белән Россия арасында барган сөйләшүләр, татар теленең язмышы, ни өчен татар халкында бердәмлек булмавы хакында сөйләде.

БАШКА ЯҢАЛЫКЛАР

Intertat.ru © 2001 - 2017 Әлеге ресурста 12+, 16+, 18+ категорияләренә керүче мәгълүмат булырга мөмкин

"ТАТМЕДИА" АҖ филиалы "Татар-информ" мәгълүмат агентлыгының Intertat.ru республика электрон газетасы редакциясе".

Адрес: 420066, Казан, Декабристлар ур., 2нче йорт. Телефон: +7 (843) 222-0-999 (1304)
E-mail: info@intertat.ru

Генераль директор Садыйков Шамил Мөхәммәт улы.
Баш редактор Латыйпов Рәмис Нурмөхәммәт улы.
Шеф-редактор Исмәгыйлева Алсу Җәүдәт кызы

Гаммәви матбугат чарасын теркәү турындагы таныклык Россиянең элемтә, мәгълүмати технологияләр һәм гаммәви коммуникацияләрне күзәтчелек хезмәте тарафыннан 2012 елның 10нчы маенда бирелде. Таныклыкның номеры - ФС77-49790.
Материалларны тулысынча яки өлешчә куллану бары тик редакциядән язмача рөхсәт булганда гына мөмкин.
"Татмедиа" республика матбугат һәм массакүләм коммуникацияләр агентлыгы ярдәме белән чыгарыла